10 سال از آغاز احداث پروژه ها در منطقه ویژه اقتصادی عسلویه می گذرد، در این مدت با رشد چشمگیر صنعت و صادرات نفت و گاز به کشورهای مختلف مواجه بوده ایم به طوری که هم اکنون این منطقه بزرگ ترین منبع گازی مستقل جهان محسوب می شود اما در کنار پیشرفت سریع صنعت؛ مسائل اجتماعی، فرهنگی و همچنین امکانات رفاهی به هیچ وجه در عسلویه رشد نیافته و همین امر باعث بروز آسیبهای اجتماعی و بیش از همه، شیوع اعتیاد در این منطقه گردیده است.

به گزارش خبرنگار مهر، منطقه ویژه اقتصادی عسلویه که در شرق استان بوشهر و در حاشیه خلیج فارس قرار گرفته، به منظور بهره برداری از منابع نفت و گاز حوزه پارس جنوبی و انجام فعالیت های اقتصادی در زمینه نفت و گاز و پتروشیمی تاسیس شده است.

بر اساس آخرین برآوردهای انجام شده، میزان ذخایر میدان گازی پارس جنوبی بیش از 14 تریلیون متر مکعب گاز طبیعی و بیش از 18 میلیارد بشکه مایعات گازی است و گفته می شود حدود 9 درصد کل ذخایر گازی جهان از این منطقه تامین می شود و طبیعتا درآمد بسیاری از این طریق به دست می آید این در حالی است که سهم مردم منطقه و استان از این درآمدها و امکانات، صفر است و حتی در خود استان بوشهر نیز لوله کشی گاز انجام نشده است.

یکی از اهداف اجرای پروژه ها در عسلویه فراهم کردن زمینه اشتغال در منطقه و جذب نیروی کار بومی و همچنین استانهای همجوار و رفع محرومیت زدایی بوده است در صورتی که از زمان آغاز اجرای پروژه های اقتصادی در منطقه اکثر مردم بومی استان بوشهر که در گذشته به کشاورزی ، دامداری و همچنین صید اشتغال داشتند، زمین های خود را ازدست داده و بیکار شده اند.

همچنین وجود کشتی ها در منطقه عسلویه باعث آلودگی آب دریا شده است و بر همین اساس مردم دیگر نمی توانند به صید ماهی بپردازند بنابراین یکی دیگر از راه های کسب در آمد، معیشت و اشتغال نیز از آنان گرفته شد.براساس آمارهای موجود 98 درصد نیروهای کارگر منطقه غیر بومی و فقط 2 درصد نیروها از میان مردم بومی استان هستند بنابراین می توان گفت که پیشرفت صنعت برای مردم منطقه نه تنها سودی نیز نداشته بلکه به ضرر آنها نیز بوده است .

از سوی دیگر، وجود 63 هزار نیروی کار که حدود 80 هزار نفر آنان نیروی غیر بومی و مهاجر از استانها و کشورهایی مانند کره، فرانسه، ژاپن و چین هستند با فرهنگ ها و روش های زندگی مختلف باعث بروز مشکلات بسیاری برای مردم بومی ساکن در منطقه شده و روی فرهنگ ساکنان نیز تاثیر منفی بسزایی گذاشته است.

مردم بومی عسلویه در گذشته حتی سیگار نیز استفاده نمی کردند اما این امر این در حالی است که امروزه اعتیاد و ناهنجاریهای اجتماعی و اخلاقی مهمترین معضل و مشکل منطقه عسلویه شده است و مواد مخدر به راحتی در منطقه خرید و فروش می شود به همین دلیل مردم بومی از این مشکلات و آسیبهای اجتماعی در رنج هستند.یکی دیگر از معضلاتی که مردم عسلویه با آن مواجه هستند گران شدن بیش از حد زمین در این منطقه است و به گفته ساکنان بومی پس از اجرای پروژه های تاسیسات نفت و گاز در منطقه قیمت زمین به حدی گران شد ( 2 برابر قیمت های فعلی تهران) که مردم بومی توان خرید و یا حتی اجاره آن را ندارند.

جمعیت عسلویه قبل از آغاز پروژه ها حدود 24 هزار نفر بوده اما امروز تعداد جمعیت این منطقه با وارد شدن نیروی کار مهاجر به حدود 100 هزار نفر رسیده است بنابراین با افزایش چندین برابری جمعیت باید امکانات این منطقه نیز همزمان با پیشرفت صنعت رشد می کرد در صورتی که عملا این اتفاق رخ نداد و امکانات رفاهی و فرهنگی موجود با 10 سال گذشته هیچ تفاوتی نداشته و به همین دلیل می توان ریشه بروز بسیاری از ناهنجاری ها و آسیبهای اجتماعی را در نبود امکانات در منطقه عنوان کرد .

در منطقه عسلویه حتی یک سینما، مجتمع فرهنگی و یا یک ورزشگاه برای پرکردن اوقات فراغت و استفاده مردم بومی و کارگران وجود ندارد و این افراد جایی را ندارند که در حین ساعات کوتاه استراحت و بیکاری خود از آن استفاده کنند، به همین دلیل است که شاهد بروز آسیب های مختلف در منطقه هستیم.در بدو ورود به عسلویه، آنچه چشمها را می نوازد، وجود گروه های مختلف متکدیانی است که بیشتر آنان زنان و دختران جوان هستند. این افراد از کشور پاکستان و استان سیستان و بلوچستان وارد این منطقه می شوند.

به گفته مشاور عالی مدیرعامل و رئیس کمیته امور اجتماعی منطقه عسلویه، این زنان و دختران در قالب گروه های تکدی گری وارد عسلویه می شوند اما عملا اقدام به خرید و فروش مواد مخدر و انجام ناهنجاری های دیگری می کنند که باید نیروی انتظامی با جدیت بیشتری نسبت به جمع آوری این افراد اقدام کند.عبدالله حاجیانی می افزاید؛ آلودگی هوا، وضعیت نامناسب جاده های استان و به تبع آن تصادفات، نبود امکانات رفاهی و تفریحی، نرخ بالای بیکاری، شیوع اعتیاد، بروز ناهنجاریهای اخلاقی و... از جمله مشکلاتی است که مردم و کارگران در عسلویه با آنها مواجه هستند.

وی به عدم استفاده از نیروهای بومی در عسلویه اشاره داشته و تاکید می کند؛ بر اساس مصوبه هیات دولت شرکت ها باید 50 درصداز نیروهای کار خود را از میان افراد بومی انتخاب کنند در صورتی که در عسلویه خلاف مصوبه هیات دولت عمل شده است، به همین دلیل تعداد زیادی از مردم بومی استان بیکار هستند.

در هر کمپ موقت عسلویه 20 هزار نفر زندگی می کنند که در این میان افراد مختلفی اعم از افراد تحصیل کرده و بی سواد وجود دارند که به دلیل نبود امکانات رفاهی در کمپ ها، ناهنجاری های مختلفی اتفاق می افتد.رئیس کمیته امور اجتماعی منطقه آزاد عسلویه، حل مشکلات منطقه را منوط به طرح برنامه های طولانی مدت و همکاری بیشتر مسوولان کشور دانسته و می افزاید؛ مسوولان باید هرچه سریعتر جلوی پیشرفت آسیبهای اجتماعی در منطقه را بگیرند و اقداماتی در جهت کاهش این معضلات انجام دهند در غیر این صورت در آینده ای نه چندان دور وضعیت بسیار بدی بر منطقه حاکم خواهد شد.

از سوی دیگر، مدیرکل پیشگیری بهزیستی بوشهر، روی آوردن کارگران عسلویه به اعتیاد را به دلیل مشکلات و کمبود امکانات رفاهی، اجتماعی و فرهنگی و همچنین تسکین دردهایشان برای افزایش نیرو و کارایی دانسته و می گوید؛ این افراد ماه های طولانی از خانواده خود دور هستند و همچنین کار بسیار سختی نیز دارند، به همین دلیل برای تسکین دردهای خود به مصرف مواد مخدر روی می آورند.

زرین تاج زند می افزاید؛ در منطقه عسلویه توسعه پایدار صورت نگرفته و مردم بومی حق دارند که از این بابت گله مند باشند به همین دلیل برای رفع مشکلات مسکن و اشتغال مردم بومی، باید چاره ای اندیشیده شود.

وی ادامه می دهد؛ کمپ هایی موقت از کوچک ترین امکانات تفریحی و رفاهی بی بهره هستند و حتی تلویزیون ندارند و عدم استفاده درست از اوقات فراغت، باعث بروز مشکلات و آسیبهای اجتماعی و فرهنگی می شود. وی می گوید؛ برای درمان معتادان در شهر عسلویه با همکاری شرکت پتروشیمی موافقت اصولی برای تاسیس 2 مرکز درمان اعتیاد سرپایی صادر شده که امیدواریم بزودی اقدامات لازم برای این امر آغاز شود.

مدیرکل پیشگیری استان بوشهر می افزاید؛ البته از سال 83 با همکاری بهزیستی و شرکت پتروشیمی مرکز مشاوره و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در کمپ اقامت این کارگران راه اندازی شده است و بیش از 31 هزار کارگر نیز از آموزشهای لازم برخوردار شده اند.

به گفته وی، همچنین در زمینه اعتیاد و ایدز نیز از کارگران آزمایشاتی به عمل آمده و در صورت بروز اعتیاد به دلیل نبود مرکز درمانی، افراد معتاد به انجمن معتادان بهبود یافته ارجاع داده شده اند اما متاسفانه شرکت های نفت و گاز با بهزیستی در این زمینه همکاری نکرده اند.مسوول حراست کمپ موقت کارگران شرکت پتروشیمی نیز در خصوص معضل اعتیاد کارگران می گوید؛ متاسفانه مواد مخدر به دلیل مشکلات عسلویه و نبود امکانات رفاهی و تفریحی در سطح وسیعی در منطقه مصرف می شود و شاید بتوان گفت که حدود 75 درصد کارگران معتاد هستند.

حسین آزاد می افزاید؛ تریاک، حشیش و هروئین به ترتیب موادی هستند که معتادان مصرف می کنند و کارگرانی که روزانه 14 ساعت کار می کنند، باید یک مواد تسکین دهنده ای داشته باشند که بتوانند درد و سختی کار را تحمل کنند.

وی با اشاره به اینکه با معتاد برخورد جدی نمی شود، می گوید؛ متاسفانه همکاری نیروی انتظامی در این رابطه ضعیف است و برخورد جدی با ورود و خرید و فروش مواد انجام نمی دهد البته ما افرادی که در کمپ معتاد باشند را برای ترک می فرستیم اما این اقدام جوابگو نیست.مدیرکل بهزیستی استان بوشهر نیز می گوید؛ سال گذشته قرار بود تفاهمنامه ای برای جلوگیری از آسیبهای اجتماعی در منطقه عسلویه امضا شود در صورتی که تا کنون اقدامی در این زمینه صورت نگرفته و این تفاهمنامه نیز امضا نشده است.

صدیق راد می افزاید؛ البته بهزیستی اقدامات و تفاهمنامه هایی در زمینه کاهش آسیب به امضا رسانده اما هنوز اجرایی نشده است.

وی ادامه می دهد؛ اعتباری تحت عنوان کاهش آسیب و اعتیاد به منطقه عسلویه اختصاص داده نشده البته درخواست این امر صورت گرفته اما موافقت نشده است.

مدیرکل بهزیستی استان بوشهر می گوید؛ بهزیستی به تنهایی نمی تواند در زمینه کاهش آسیب و اعتیاد منطقه عسلویه اقدام کند و باید دستگاه های مختلف در این زمینه همکاری کنند و همچنین ساختار فرهنگی و امکانات نیز می تواند در این زمینه موثر باشد.

در هر حال، به همان سرعت که ذخایر عظیم نفتی و گازی عسلویه در حال توسعه و افزایش است، مشکلات و آسیب های اجتماعی نیز زیر پوست منطقه، رشد یافته و بدخیم شده است.

مسوولان باید به فکر آینده کودکان این منطقه باشند، کودکانی که به زعم مردم منطقه با رشد آلودگی هوا و مصرف موادمخدر آسیب خواهند دید.در چنین فضای ناامن و پرآسیبی نمی توان امید به بارورشدن نسلی سالم و پرانرژی داشت. نسلی که با موادمخدر، بیکاری، آلودگی هوا، معضلات اخلاقی و ناامنی همنوا باشد، نسلی خموده، منزوی و آسیب دیده خواهد بود.اگر وضعیت اجتماعی و رفاهی عسلویه با همین شرایط ادامه یابد، باید منتظر بروز فاجعه باشیم، زیرا معضلات اجتماعی این منطقه بمب ساعتی است که هر لحظه می تواند به انفجار درآید.

عسلویه را دریابیم، در غیراین صورت....

انجمن اندیشه ورزان برنا: بدون شرح